Kiedy pojawia się konieczność korekcji wzroku, osoby z astygmatyzmem stoją przed wyzwaniem wyboru optymalnej metody poprawy widzenia. Soczewki kontaktowe dla astygmatyków różnią się od standardowych soczewek sferycznych, ponieważ muszą korygować nieregularne załamywanie światła w oku. Warto poznać najważniejsze kwestie związane z ich budową, doborem oraz pielęgnacją, aby cieszyć się wyraźnym widzeniem i komfortem noszenia.
Czym jest astygmatyzm i jak wpływa na wzrok
Astygmatyzm to wada wzroku wynikająca z nieregularnego kształtu rogówki lub soczewki oka. Zamiast perfekcyjnej kuli, powierzchnia ta przypomina bardziej owal lub elipsę, co skutkuje niewłaściwym załamaniem promieni świetlnych i zniekształceniem obrazu. Objawy astygmatyzmu to:
- Niewyraźne widzenie zarówno z bliska, jak i z daleka
- Bóle głowy i uczucie zmęczenia oczu
- Trudności z czytaniem drobnego druku
- Mrużenie oczu w celu poprawienia ostrości
Sam astygmatyzm może występować samodzielnie lub w połączeniu z krótkowzrocznością bądź dalekowzrocznością. W praktyce okulistycznej określa się go dwiema wartościami: mocą sferyczną (korekcja krótkiego lub dalekiego wzroku) oraz mocą cylindryczną (korekcja astygmatyzmu), a także osią cylindra, wyrażoną w stopniach.
Rodzaje soczewek torycznych
Soczewki kontaktowe dla astygmatyków nazywane są potocznie torycznymi. Różnią się one specyficznym kształtem i sposobem utrzymywania w oku. Poniżej przedstawiono najpopularniejsze typy:
Soczewki miękkie toryczne
- Wykonane z elastycznego materiału, który dopasowuje się do kształtu gałki ocznej
- Mogą być jednodniowe, dwutygodniowe lub miesięczne
- Niektóre mają specjalne strefy stabilizujące pozycję
Soczewki toryczne sztywne (RGP)
- Najczęściej wykonane z twardego plastiku o wysokiej przepuszczalności tlenu
- Zapewniają lepszą ostrość dla wyższych wad astygmatyzmu
- Wymagają okresu adaptacji i precyzyjnego dopasowania przez specjalistę
Soczewki hybrydowe
- Łączą sztywny środek z miękkim rantem
- Oferują komfort miękkich i optyczną jakość soczewek RGP
- Mogą być stosowane w przypadku trudniejszych do skorygowania wad
Jak przebiega dobór i badanie
Proces dopasowania soczewek dla astygmatyków wymaga kilku etapów:
- Kompleksowe badanie wzroku, w tym keratometria i topografia rogówki
- Ustalenie mocy sferycznej i cylindrycznej oraz osi astygmatyzmu
- Przymiarka różnych typów soczewek torycznych
- Ocena stabilności osadzenia soczewki na oku w różnych pozycjach gałki ocznej
- Kontrola komfortu noszenia i ostrości widzenia po kilku godzinach
Podczas wizyty okulista lub optometrysta zwraca także uwagę na stan powierzchni oka, łez oraz zatok łzowych. Często rekomenduje się wykonanie testu jakości filmu łzowego, co pozwala wyeliminować suche oko jako przyczynę dyskomfortu.
Pielęgnacja i higiena soczewek torycznych
Bezpieczeństwo i komfort noszenia soczewek torycznych zależą w dużym stopniu od prawidłowej higieny. Należy pamiętać o:
- Codziennym myciu rąk przed zakładaniem i zdejmowaniem soczewek
- Stosowaniu rekomendowanych płynów do pielęgnacji – uniwersalne lub dedykowane do soczewek torycznych
- Regularnej wymianie pojemnika na soczewki co 1–3 miesiące
- Przestrzeganiu zaleconych terminów wymiany soczewek
- Unikaniu kontaktu soczewek z wodą (np. prysznic, basen)
W przypadku objawów podrażnienia, zaczerwienienia czy nadmiernego łzawienia należy przerwać noszenie i skonsultować się z lekarzem.
Wskazówki dla użytkowników soczewek torycznych
Aby maksymalnie wykorzystać potencjał soczewek dla astygmatyków, warto przestrzegać kilku zasad:
- Korygować wzrok również za pomocą okularów podczas przerw w noszeniu soczewek
- Zapewnić odpowiednią wentylację oczu – unikać długiej pracy w klimatyzowanych pomieszczeniach
- Regularnie odwiedzać specjalistę w celu kontroli stanu rogówki i oceny komfortu noszenia
- Stosować krople nawilżające w przypadku uczucia suchości
- Informować okulistę o wszelkich zmianach w widzeniu lub dyskomforcie
Korzystanie z soczewek torycznych wymaga większego zaangażowania niż użytkowanie zwykłych soczewek, ale odpowiednie dopasowanie i dbałość o higienę gwarantują ostre widzenie i wygodę przez cały dzień.
